सामग्री पर जाएँ

विश्व मौसम विज्ञान संगठन

विकिपीडिया से
विश्व मौसम विज्ञान संगठन
AbbreviationWMO
OMN
Established23 March 1950; 27696 दिनs पहिले (1950-०३-23)
TypeUN agency
Legal statusसक्रिय
Headquartersजिनेवा, स्विट्जरलैंड
Websitehttp://www.wmo.int/

विश्व मौसम विज्ञान संगठन (WMO) एक संयुक्त राष्ट्र संघ कय विशेष एजेंसी होय जवन मौसम, जलवायु औ जल संसाधनन कय क्षेत्र में कार्य करत अहै, जेकर उद्देश्य पृथ्वी कय वायुमंडल कय स्थिति, मौसम पैटर्न औ जलवायु परिवर्तन पे सटीक जानकारी उपलब्ध कराना औ वैश्विक सेवाओ का समन्वय करना अहै, जेकर स्थापना २३ मार्च १९५० मा भवा रहा औ जेकर मुख़यालय जिनेवा, स्विट्जरलैंड मा अहै।[]

डब्ल्यूएमओ १९३ देशन अऊर क्षेत्रन से बना अहै, अऊर अपने सदस्यन के संबंधित मौसमी अऊर जल विज्ञान संस्थानन के बीच डेटा, सूचना अऊर अनुसंधान के "मुक्त अऊर अप्रतिबंधित" आदान-प्रदान के सुविधा प्रदान करत है।[] ई पर्यावरण संरक्षण, जलवायु परिवर्तन, संसाधन प्रबंधन अऊर सामाजिक-आर्थिक विकास से संबंधित मामलन पर गैर-सरकारी भागीदारन अऊर अन्य अंतर्राष्ट्रीय संगठनन के साथे भी सहयोग करत है।

२०२३ तक, डब्ल्यूएमओ सदस्यन मा कुल १८७ सदस्य राज्य अऊर ६ सदस्य क्षेत्र सम्मिलित होइहैं।

संयुक्त राष्ट्र कय आठ सदस्य देश विश्व व्यापार संगठन (डब्ल्यूएमओ) कय सदस्य नाइ अहैं: भूमध्यरेखीय गिनी, ग्रेनाडा, लिकटेंस्टीन, मार्शल द्वीप समूह, पलाऊ, सेंट किट्स औ नेविस, सेंट विंसेंट औ ग्रेनेडाइंस औ सैन मैरिनो। कुक द्वीप समूह अऊर नियू डब्ल्यूएमओ के सदस्य हैं लेकिन संयुक्त राष्ट्र के सदस्य नाहीं हैं। वैटिकन सिटी अऊर फिलिस्तीन राज्य, साथ ही सीमित मान्यता प्राप्त राज्य, कौनो संगठन के सदस्य नाहीं हैं।

देश अऊर क्षेत्र

मौसम विज्ञान अवलोकन के मानकीकरण का बढ़ावा देय के अपने जनादेश के अनुरूप, डब्ल्यूएमओ मौसम विज्ञान, समुद्र विज्ञान अऊर जल विज्ञान डेटा के प्रतिनिधित्व अऊर आदान-प्रदान के लिए कईयो कोड रूप रखत है। पारंपरिक कोड रूप, जइसे कि SYNOP, CLIMAT अऊर TEMP, वर्ण-आधारित हैं अऊर ओनके कोडिंग स्थिति-आधारित हैं। नए डब्ल्यूएमओ कोड फॉर्म पोर्टेबिलिटी, एक्सटेंसिबिलिटी अऊर सार्वभौमिकता के लिए डिज़ाइन कीन जात हैं। ई बीयूएफआर हैं, अऊर, ग्रिडेड भू-स्थित डेटा के लिए, जीआरआईबी

विश्व मौसम विज्ञान दिवस

[सम्पादन | स्रोत सम्पादित करैं]

विश्व मौसम विज्ञान दिवस हर वर्ष २३ मार्च को मनाया जात है।[]

महासचिवों की सूची

[सम्पादन | स्रोत सम्पादित करैं]
  • १९५२–१९५५ गुस्ताव स्वोबोडा (स्विट्ज़रलैंड)
  • १९५६–१९७९ डेविड आर्थर डेविस (यूनाइटेड किंगडम)
  • १९८०-१९८३ एक्सेल सी. विइन-नील्सन (डेनमार्क)
  • १९८४–२००३ गॉडविन ओबासी (नाइजीरिया)
  • २००४-२०१५ मिशेल जारौड (फ्रांस)
  • २०१६-२०२३ पेटेरी तालस (फ़िनलैंड)
  • २०२४-वर्तमान सेलेस्टे साउलो (अर्जेंटीना)
  • अंतर्राष्ट्रीय मौसम विज्ञान संगठन पुरस्कार
  • प्रोफेसर डॉ विल्हो वैवर्षा पुरस्कार
  • नॉर्बर्ट गेरबियर-मम्म अंतर्राष्ट्रीय पुरस्कार (२०१४ मा निलंबित)
  • युवा वैज्ञानिकन के लिए डब्ल्यूएमओ रिसर्च अवार्ड
  • प्रोफेसर मैरिओलोपोलस पुरस्कार

२००७ मा, जलवायु परिवर्तन पर अंतर-सरकारी पैनल (आईपीसीसी), विश्व स्वास्थ्य्य संगठन (डब्ल्यूएमओ) अऊर संयुक्त राष्ट्र पर्यावरण कार्यक्रम (यूएनईपी) के संयुक्त उद्यम, का नोबेल शांति पुरस्कार "मानवजनित (मानव निर्मित) जलवायु परिवर्तन के बारे मा ज्ञान बनावै अऊर प्रसारित करै अऊर अइसन बदलाव का मुकाबला करै के लिए आवश्यक उपायन के आधार बनावै के प्रयासन" के लिए मिला।[]

  1. "विश्व मौसम विज्ञान दिवस 2024". AffairsCloud. २६ मार्च २०२४. ई ११ दिसम्बर २०२५ को पुनः प्राप्त कीन गा .{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (कड़ी)
  2. "Google Books". Google. ई ११ दिसम्बर २०२५ को पुनः प्राप्त कीन गा .{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (कड़ी)
  3. "Join this video meeting". Google Workspace. ई ११ दिसम्बर २०२५ को पुनः प्राप्त कीन गा .{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (कड़ी)
  4. "Nobel Peace Prize 2007". NobelPrize.org. १२ अक्टूबर २००७. ई ११ दिसम्बर २०२५ को पुनः प्राप्त कीन गा .{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (कड़ी)