सामग्री पर जाएँ

रसुवा जिला

रसुवा जिला
रसुवा जिल्ला
जिला
ऊपर ते दक्षिणावर्त: क्यानजिंग गोम्पा गांव, एक लोकप्रिय ट्रेक मार्ग पर लांगटांग गांव के लगे स्तूप, गोसाईंकुंड झील क परिदृश्य, धुंचे - रसुवा जिला क मुख्यालय
प्रदेश मा जिले क स्थान}
प्रदेश मा जिले क स्थान
निर्देशांक: 28°9′54″N 85°20′27″E / 28.16500°N 85.34083°E / 28.16500; 85.34083
देश नेपाल
प्रदेशबागमती प्रदेश
स्थापित1962
प्रशासनिक मुख्यालयधुंचे, गोसाईंकुंड गाँवपालिका
शासन
 • प्रणालीसमन्वय समिति
 • सभाडीसीसी, रसुवा
 • मुख्य जिला अधिकारीनव राज जैशी
क्षेत्रफल
 • कुल1544 किमी2 (५९६ वर्गमील)
जनसंख्या (2011)
 • कुल४३,३००
 • घनत्व२८ किमी2 (७३ वर्गमील)
समय मण्डलएनपीटी (यूटीसी+05:45)
मुख्य भाषानेपाली, तामांग

रसुवा जिला (Nepali: रसुवा जिल्ला सुनोⓘ) बागमती प्रदेश के त्यारा अउर नेपाल के सतत्तर जिलन मा ते एक है। ई जिला क मुख्यालय धुंचे, गोसाईंकुंड गाँवपालिका मा है। यो जिला 1,544 km2 (596 sq mi) के क्षेत्रफल मा फइला है अउर यहिके जनसंख्या (2011) 43,300 है। यहिके जिला डाकघर (डीपीओ) क डीपीओ कोड 45000 है। जिला मा पांच डाकघर हैं। 2011 के जनगणना के अनुसार रसुवा जिला मा कुल घरन के संख्या 9,778 रहै। यो नेपाल के हिमालय क्षेत्र के 16 जिलन मा क्षेत्रफल के हिसाब ते सबते छ्वाट जिला है।[१][२]

अइस माना जात है कि यहिका नाम, जउन पहिले रसोवा रहै, दुइ तिब्बती शब्दन रा (मेमना) अउर सोवा (चराई) ते लीन गा है, काहे ते कि यो अपने मेमना अउर चरागाहन खातिन जाना जात रहै।

जलवायु क्षेत्र[३] ऊंचाई सीमा क्षेत्रफल क %
उच्च उष्णकटिबंधीय 300 ते 1,000 मीटर
1,000 ते 3,300 फीट
 1.2%
उपोष्णकटिबंधीय 1,000 ते 2,000 मीटर
3,300 ते 6,600 फीट
11.4%
समशीतोष्ण 2,000 ते 3,000 मीटर
6,400 ते 9,800 फीट
20.8%
उप-अल्पाइन 3,000 ते 4,000 मीटर
9,800 ते 13,100 फीट
20.0%
अल्पाइन 4,000 ते 5,000 मीटर
13,100 ते 16,400 फीट
11.8%
निवाल (बर्फ़ीला) 5,000 मीटर ते ऊपर 32.9%
ट्रांस-हिमालयी[४]

[५]

ठंडा शुष्क या अर्ध-शुष्क  2.0%

यहिके भूभाग के ऊंचाई औसत समुद्र तल ते 614 to 7,227 meters (2,014 to 23,711 ft) तक है। यहिके 31.43% भूभाग पर वन हैं जबकि 16.63% हमेशा बरफ ते ढका रहत है।[६] अत्यधिक विविध भूभाग अउर प्रचुर प्राकृतिक संपदा के कारण रसुवा नेपाल क एक प्रसिद्ध पर्यटन स्थल है।[citation needed] दर्शनीय स्थल जइसे गोसाईंकुंड झील, लांगटांग घाटी अउर नेपाल के गरम पानी के झरनन मा ते एक (जेहिका स्थानीय रूप ते तातोपानी कहा जात है) यई जिला मा स्थित हैं।

Historical population
जनगणना वर्षPop.±% p.a.
1981 ३०,२४१—    
1991 ३६,७४४+1.97%
2001 ४४,७३१+1.99%
2011 ४३,३००−0.32%
2021 ४५,५५४+0.51%
Source: Citypopulation[७]

2021 के नेपाल जनगणना के समय, रसुवा जिला के जनसंख्या 46,689 रहै। 8.50% आबादी 5 वर्ष ते कम आयु के है। यहिके साक्षरता दर 69.60% है अउर लिंगानुपात 943 मेहेरिया प्रति 1000 मनई है। पूरी आबादी ग्रामीण क्षेत्रन मा रहति है।[८]

रसुवा जिला मा जाति/नृजातीय समूह (2021)[९]
  1. तामांग (68.8%)
  2. बाहुन (13.3%)
  3. घले (5.17%)
  4. गुरुंग (2.70%)
  5. छेत्री (2.62%)
  6. नेवार (1.84%)
  7. कामी (1.80%)
  8. दमाई (1.18%)
  9. मगर (1.13%)
  10. अन्य (1.44%)

जातीयता के आधार पर: पहाड़ी जनजाति सबते बड़ा समूह रहै, जउन कुल आबादी क 78% रहै। तामांग सबते बड़ा पहाड़ी जनजाति समूह रहै, जउन आबादी का 69% रहै, साथै घले अउर गुरुंग के छोटि आबादिउ रहै। खस दूसर सबते बड़ा समूह है, जउन आबादी का 19% है।[९]

रसुवा जिले मा भाषा (2021)[१०]
  1. तामांग (67.5%)
  2. नेपाली (24.5%)
  3. घले (3.80%)
  4. तिब्बती (1.72%)
  5. अन्य (2.45%)

2021 के जनगणना के समय, 67.54% आबादी अपन पहिल भाषा के तौर प तामांग, 24.49% नेपाली, 3.80% घले अउर 1.72% तिब्बती दर्ज कराएसि।[१०] 2011 में, 26.5% आबादी अपन पहिल भाषा के रूप मा नेपाली ब्वालति रहै।[११]

रसुवा जिला मा धरम (2021)[१२]
धरम प्रतिशत
बौद्ध धर्म
  
70.84%
हिन्दू धर्म
  
25.61%
ईसाई धर्म
  
3.44%
अन्य या अनिर्दिष्ट
  
0.11%

प्रशासनिक विभाजन

[सम्पादन | स्रोत सम्पादित करैं]

रसुवा के प्रशासनिक विभाजन मा 5 गाँवपालिका (ग्रामीण नगरपालिका) शामिल हैं।

रसुवा जिला मा वीडीसी क मानचित्र

रसुवा जिला मा निम्नलिखित पांच गाँवपालिका हैं:

रसुवा जिला की गाँवपालिका
#नामवेबसाइट
1उत्तरगया गाँवपालिकाuttargayamun.gov.np
2कालिका गाँवपालिकाkalikamunrasuwa.gov.np
3गोसाईंकुंड गाँवपालिकाgosaikundamun.gov.np
4नौकुंड गाँवपालिकाnaukundamun.gov.np
5आमाछोदिंगमो गाँवपालिकाaamachhodingmomun.gov.np

हियाँ विभिन्न दलन के कइयो नेता हैं मुला खाली 5 मेयर हैं। नेपाली काँग्रेस 2 सीटैं जीतेसि रहै, सीपीएन यूएमएल 2 सीटैं जीतेसि रहै अउर राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी 1 सीट जीती रहै। नेपाली काँग्रेस ते रसुवा मा निर्वाचित होए वाले पहिले व्यक्ति श्री बाल चंद्र पौडेल (2046 विक्रम संवत) रहैं। दुसरी पार्टिन का खाता अबे शुरू नहीं भा है मुला नेपाल मा यो जिला अइस है जहाँ कउनो वीडीसी नहीं है। ई जिला के 2070 विक्रम संवत के चुनाव के विजेता जनार्दन ढकाल हैं।

रसुवा पासांग ल्हामू राजमार्ग (H21) के माध्यम ते काठमांडू (राष्ट्रीय राजधानी) ते बस द्वारा पहुँचा जा सकत है, अउर यहिका मुख्यालय (धुंचे) काठमांडू ते लगभग 120 km (75 mi) दूर है। 2013 तक, 3 ग्राम विकास समिति (वीडीसी) अर्थात् थुमान, लांगटांग अउर हाकु कउनेओ प्रकार के सड़क मार्ग ते जुड़ी न रहैं।

रसुवा हिमालय क्षेत्र मा स्थित है

नेपाल सरकार के खान एवं भूविज्ञान विभाग के अनुसार रसुवा प्राकृतिक संसाधनन मा समृद्ध है। लांगटांग पर्वत शृंखला रसुवा के उत्तर मा स्थित है। ई क्षेत्र के उत्तरी हिस्सा काफी हद तक लांगटांग राष्ट्रीय उद्यान की सीमन के भीतर आवति हैं। गोसाईंकुंड झील, गांजा ला दर्रा, अउर ब्रिदिम मा तामांग गांव पर्यटकन खातिन रसुवा के सबते प्रमुख आकर्षण हैं। गोसाईंकुंड झील, जेहिका "जमी हुई झील" के रूप मा जाना जात है, लांगटांग क्षेत्र मा स्थित एक पहाड़ी झील है। ई क्षेत्र मा लगभग 108 कुण्ड (झीलैं) हैं। सरस्वती कुण्ड, भैरव कुण्ड, सूर्य कुण्ड अउ गोसाईंकुंड सबते महत्वपूर्ण हैं।

गोसाईंकुंड नेपाल के लांगटांग राष्ट्रीय उद्यान मा मीठे पानी के याक अल्पाइन झील आय
  1. ↑ "Rasuwa". nepalmap.org. ४ अप्रैल २०२३ के मूल से पुरालेखित. ई २६ दिसम्बर २०२० को पुनः प्राप्त कीन गा .{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (कड़ी)
  2. ↑ "स्थानीय तहहरुको विवरण" [Details of the local level bodies]. www.mofald.gov.np/en (नेपाली भाषा में). Ministry of Federal Affairs and Local Development. ३१ अगस्त २०१८ के मूल से पुरालेखित. ई १७ जुलाई २०१८ को पुनः प्राप्त कीन गा .{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (कड़ी)
  3. ↑ The Map of Potential Vegetation of Nepal - a forestry/agroecological/biodiversity classification system (PDF), Forest & Landscape Development and Environment Series 2-2005 and CFC-TIS Document Series No. 110, २००५, ISBN 87-7903-210-9, दिसम्बर ३, २०१३ के मूल से पुरालेखित (PDF), ई नव॰ २२, २०१३ को पुनः प्राप्त कीन गा {{citation}}: CS1 maint: date auto-translated (कड़ी)
  4. ↑ Shrestha, Mani R.; Rokaya, Maan B.; Ghimire, Suresh K. (२००५). "Vegetation pattern of Trans-Himalayan zone in the North-West Nepal". Nepal Journal of Plant Sciences. 1: 129–135. दिसम्बर ४, २०२२ के मूल से पुरालेखित. ई फर॰ ७, २०१४ को पुनः प्राप्त कीन गा .{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (कड़ी)
  5. ↑ Banerji, Gargi; Basu, Sejuti. "Climate Change and Himalayan Cold Deserts: Mapping vulnerability and threat to ecology and indigenous livelihoods" (PDF). Pragya. Gurgaon, Haryana, India. ई फरवरी ७, २०१४ को पुनः प्राप्त कीन गा .{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (कड़ी)
  6. ↑ Environment Statistics of Nepal, 2011 Archived 2013-09-25 वेबैक मशीन पर .
  7. ↑ "NEPAL: Administrative Division". www.citypopulation.de (अंग्रेज़ी भाषा में). २०२२-०२-२६ के मूल से पुरालेखित. ई २०२२-०३-१२ को पुनः प्राप्त कीन गा .{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (कड़ी)
  8. ↑ "Provincial/District/Local reports: Bagmati Province" (PDF). Census Nepal 2021. Central Bureau of Statistics. २०२५-०६-२४ के मूल से पुरालेखित (PDF).{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (कड़ी)
  9. 1 2 "Table 1: Caste/Ethnicity and sex". Census Nepal 2021. Central Bureau of Statistics. २०२३-१०-१४ के मूल से पुरालेखित (PDF). ई २०२४-०३-१६ को पुनः प्राप्त कीन गा .{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (कड़ी)
  10. 1 2 "Table 5: Mother tongue and sex". Census Nepal 2021. Central Bureau of Statistics. २०२३-१०-१४ के मूल से पुरालेखित (PDF).{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (कड़ी)
  11. ↑ "NepalMap Language". मूल से से २०२३-०३-१९ के पुरालेखित. ई २०२५-०६-२७ को पुनः प्राप्त कीन गा .{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (कड़ी)
  12. ↑ "Table 5: Religion and sex". Census Nepal 2021. Central Bureau of Statistics. २०२३-१०-१४ के मूल से पुरालेखित (PDF). ई २०२४-०३-१६ को पुनः प्राप्त कीन गा .{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (कड़ी)