रहीम
दिखावट
| अब्दुल रहीम ख़ान-ए-ख़ानाँ | |
|---|---|
हाशिम द्वारा बनावा गा रहीम का चित्र, १६२७ | |
| जनम | दिसंबर, १७, १५५६ लाहौर, मुगल साम्राज्य |
| मौत | १ अक्टुबर १६२७ (aged ७०) आगरा, आगरा सूबा, मुगल साम्राज्य |
| निवास | अब्दुल रहीम खान-ए-खाना का मकबरा, दिल्ली |
| उपाधि | खान-ए-खाना |
| सन्तान | |


अब्दुर्रहीम ख़ाने खानाँ (नस्तालीक़:عبد الرحیم خان خاناں) एक मध्यकालीन सामंतवादी संस्कृति के कवि अउर मुग़ल प्रशासक रहैं। अब्दुर्रहीम तुर्कमान जाति के कराकयलू (काली बकरी वाले) परिवार की बहारलू शाखा मा उत्पन्न बैरम खाँ खानखानाँ के पुत्र रहैं। इनकी वंश-परम्परा ई प्रकार है- बहारलू, अलीशकर बेग, पीर अली, यार बेग, सैफ अली, बैरम खाँ अउर अब्दुर्हीम।
रहीम की रचना
[सम्पादन | स्रोत सम्पादित करैं]आठ पुस्तकन का रहीम प्रणीत माना जात है।[२] उनके नाम ई प्रकार हैं--
1. दोहावली
2. नगरशोभा
3. बरवैनायिका भेद
4. बरवै
5. शृंगार सोरठा: यहिके अब लग कुल छा सोरठा मिले हैं। इन सोरठन मा सिंगार रस कै समाई है, साथै कवि की कल्पना के सिंगारी छौंक जहाँ-तहाँ मौजूद है।
6. मदनाष्टक
7. संस्कृत काव्य
8. फुटकर सोरठा
बाहर के कड़ियाँ
[सम्पादन | स्रोत सम्पादित करैं]- अब्दुल रहीम खानखाना : एक बहुआयामी व्यक्तित्व Archived 2016-03-05 वेबैक मशीन पर . (देशबन्धु)
- रहीम की रचनाएँ कविताकोश में Archived 2009-04-10 वेबैक मशीन पर .
- रहीम Archived 2014-08-26 वेबैक मशीन पर .
- रहीम (हिंदीकुंज में)
संदर्भ
[सम्पादन | स्रोत सम्पादित करैं]- ↑ शाहनवाज खान औरंगाबादी; बेवरिज, एच. एवं बैनी प्रसाद (अनुवादक) (१९४१/१९५२). *मासिर अल-उमरा ऑफ शाहनवाज खान औरंगाबादी*, भाग १. एशियाटिक सोसाइटी, कलकत्ता. पृष्ठ ६४.
- ↑ https://archive.org/details/DggD_rahim-by-vijayendra-snatak-sahitya-academy-new-delhi/page/28